Najwyższa Izba Kontroli opublikowała raport dotyczący realizacji uchwał antysmogowych w Polsce. Kontrola objęła działania samorządów województw i gmin w zakresie wdrażania przepisów ograniczających emisję zanieczyszczeń z domowych źródeł ciepła. Wnioski? Mimo widocznych postępów – wiele zostało do zrobienia.
Co nie działa wg NIK?
- Brakuje skutecznej egzekucji przepisów – wiele gmin nie prowadziło żadnych kontroli lub prowadziło je symbolicznie.
- Działania edukacyjne są niewystarczające – w wielu gminach ograniczono się do informacji na stronie internetowej, co nie trafia do mniej aktywnych mieszkańców.
- Nie wykorzystuje się danych z CEEB – mimo że to cenne źródło informacji o źródłach emisji w budynkach.
- Ubóstwo energetyczne nie jest systemowo adresowane – tylko niektóre gminy wdrażają lokalne programy osłonowe.
Co rekomenduje NIK?
- Zintensyfikować kontrole przestrzegania uchwał antysmogowych.
- Wykorzystywać dane z CEEB do identyfikowania miejsc o największym ryzyku emisji.
- Tworzyć lokalne strategie wsparcia dla osób w ubóstwie energetycznym.
- Angażować społeczność lokalną i liderów opinii w działania edukacyjne.
- Prowadzić spójne, skoordynowane działania między wydziałami w urzędach.
Co to oznacza dla mieszkańców i samorządów? Działania antysmogowe nie kończą się na przyjęciu uchwały antysmogowej. Potrzeba konsekwencji, narzędzi i współpracy – pomiędzy urzędnikami, mieszkańcami i organizacjami lokalnymi. Raport NIK jasno pokazuje, że tam, gdzie są dobre dane, dobre wsparcie i dobra komunikacja – są też efekty. To także przypomnienie, że czyste powietrze nie zrobi się samo – trzeba nad nim pracować wspólnie i systemowo.
Raport NIK można pobrać ze strony: https://www.nik.gov.pl/aktualnosci/realizacja-uchwal-antysmogowych.html