W debacie o walce ze smogiem wciąż powtarzany jest pogląd, że największe trudności z wymianą pozaklasowych kotłów mają małe gminy. Przypadek Goczałkowic-Zdroju temu przeczy. Według danych Centralnej Ewidencji Emisyjności Budynków (CEEB), tylko w 47 budynkach jednorodzinnych w tej gminie używane są „kopciuchy” – to mniej niż 3% wszystkich domów.
To nie jest przypadek. Goczałkowice-Zdrój od lat realizują przemyślaną, konsekwentną i zróżnicowaną politykę antysmogową, która łączy edukację, doradztwo, lokalne programy dotacyjne i skuteczne wdrażanie „Czystego Powietrza”. Efektem tych działań było pierwsze miejsce w ogólnopolskim rankingu programu „Czyste Powietrze” w 2022 roku – potwierdzenie skuteczności lokalnych władz w mobilizowaniu mieszkańców do modernizacji źródeł ciepła.
Działania gminy są zgodne z rekomendacjami Śląskiego Związku Gmin i Powiatów, który w dokumencie „Rekomendacje 2.0” wskazuje m.in. na kluczową rolę samorządów w egzekwowaniu uchwały antysmogowej, wykorzystywaniu danych z CEEB oraz wspieraniu mieszkańców w pozyskiwaniu dotacji na wymianę kopciuchów. Sukces Goczałkowic-Zdroju pokazuje, że nawet mała gmina, pozbawiona rozbudowanego zaplecza kadrowego, może skutecznie poprawić jakość powietrza, jeżeli tylko postawi na spójne i długofalowe działania.
To przykład, który warto naśladować – zwłaszcza tam, gdzie tempo wymiany źródeł ciepła pozostaje zbyt wolne, a wsparcie mieszkańców ograniczone.